அர்ஜுந விஷாத யோகம் [अर्जुनविषादयोग:]
धृतराष्ट्र उवाच
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ १ ॥
த்4ருதராஷ்ட்ர உவாச
த4ர்மக்ஷேத்ரே குருக்ஷேத்ரே ஸமவேதா யுயுத்ஸவ: ।
மாமகா: பாண்ட3வாச்1சைவ கிமகுர்வத ஸஞ்ஜய ।। 1 ।।
सञ्जय उवाच
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा।
आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ २ ॥
ஸஞ்ஜய உவாச
த்3ருஷ்ட்வா து பாண்ட3வாநீகம் வ்யூட4ம் து3ர்யோத4நஸ்ததா3।
ஆசார்யமுபஸங்க3ம்ய ராஜா வசநமப்3ரவீத் ।। 2।।
पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम्।
व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥ ३ ॥
பச்1யைதாம் பாண்டு3புத்ராணாமாசார்ய மஹதீம் சமூம் ।
வ்யூடா4ம் த்3ருபத3புத்ரேண தவ சி1ஷ்யேண தீ4மதா ।। 3।।
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि।
युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ ४ ॥
அத்ர சூ1ரா மஹேஷ்வாஸா பீ4மார்ஜுநஸமா யுதி4।
யுயுதா4நோ விராடச்1ச த்3ருபத3ச்1ச மஹாரத2: ।। 4 ।।
धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान्।
पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः॥ ५ ॥
த்4ருஷ்டகேதுச்1சேகிதாந : காசி1ராஜச்1ச வீர்யவாந்।
புருஜித்குந்திபோ4ஜச்1ச சை1ப்3யச்1ச நரபுங்க3வ: ।। 5 ।।
युधामन्युश्च विक्रान्त: उत्तमौजाश्च वीर्यवान्।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः॥ ६ ॥
யுதா4மந்யுச்1ச விக்ராந்த: உத்தமௌஜாச்1ச வீர்யவாந் ।
ஸௌப4த்3ரோ த்3ரௌபதே3யாச்1ச ஸர்வ ஏவ மஹாரதா2: ।। 6।।
अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥ ७ ॥
அஸ்மாகம் து விசி1ஷ்டா யே தாந்நிபோ3த4 த்3விஜோத்தம ।
நாயகா மம ஸைந்யஸ்ய ஸஞ்ஜ்ஞார்த2ம் தாந்ப்3ரவீமி தே ।। 7 ।।
भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च॥८॥
ப4வாந்பீ4ஷ்மச்1ச கர்ணச்1ச க்ருபச்1ச ஸமிதிஞ்ஜய: ।
அச்1வத்தா2மா விகர்ணச்1ச ஸௌமத3த்திஸ்ததை2வ ச ।। 8 ।।
अन्ये च बहवः शूरा: मदर्थे त्यक्तजीविताः।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः॥ ९ ॥
அந்யே ச ப3ஹவ: ஸூ2ரா: மத3ர்தே2 த்யக்தஜீவிதா: ।
நாநாச1ஸ்த்ரப்ரஹரணா: ஸர்வே யுத்3த4விசா2ரதா3: ।। 9 ।।
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ १० ॥
அபர்யாப்தம் தத3ஸ்மாகம் ப3லம் பீ4ஷ்மாபி4ரக்ஷிதம் ।
பர்யாப்தம் த்வித3மேதேஷாம் ப3லம் பீ4மாபி4ரக்ஷிதம் ।। 10 ।।
अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ ११ ॥
அயநேஷு ச ஸர்வேஷு யதா2பா4க3மவஸ்தி2தா: ।
பீ4ஷ்மமேவாபி4ரக்ஷந்து ப4வந்த : ஸர்வ ஏவ ஹி ।। 11 ।।
तस्य सञ्जनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ १२ ॥
தஸ்ய ஸஞ்ஜநயந்ஹர்ஷம் குருவ்ருத்3த4: பிதாமஹ: ।
ஸிம்ஹநாத3ம் விநத்3யோச்சை: ச1ங்க2ம் த3த்4மௌ ப்ரதாபவாந் ।। 12 ।।
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ १३ ॥
தத: ச1ங்கா2ச்1ச பே4ர்யச்1ச பணவாநககோ3முகா2: ।
ஸஹஸைவாப்4யஹந்யந்த ஸ ச1ப்3த3ஸ்துமுலோऽப4வத் ।। 13 ।।
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥ १४ ॥
தத: ச்1வேதைர்ஹயைர்யுக்தே மஹதி ஸ்யந்த3நே ஸ்தி2தௌ ।
மாத4வ: பாண்ட3வச்1சைவ தி3வ்யௌ ச1ங்கௌ2 ப்ரத3த்4மது: ।। 14 ।।
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ १५ ॥
பாஞ்சஜந்யம் ஹ்ருஷீகேசோ1 தே3வத3த்தம் த4நஞ்ஜய: ।
பௌண்ட்3ரம் த3த்4மௌ மஹாச1ங்க2ம் பீ4மகர்மா வ்ருகோத3ர: ।। 15 ।।
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ १६ ॥
அநந்தவிஜயம் ராஜா குந்தீபுத்ரோ யுதி4ஷ்டி2ர: ।
நகுல: ஸஹதே3வச்2ச ஸுகோ4ஷமணிபுஷ்பகௌ ।। 16 ।।
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ १७ ॥
காச்1யச்1ச பரமேஷ்வாஸ: சி2க2ண்டீ3 ச மஹாரத2: ।
த்4ருஷ்டத்3யும்நோ விராடச்1ச ஸாத்யகிச்1சாபராஜித: ।। 17 ।।
द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥ १८ ॥
த்3ருபதோ3 த்3ரௌபதே3யாச்1ச ஸர்வச1: ப்ருதி2வீபதே ।
ஸௌப4த்3ரச்1ச மஹாபா3ஹு: ச1ங்கா2ந்த3த்4மு: ப்ருத2க்ப்ருத2க் ।। 18 ।।
स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥ १९ ॥
ஸ கோ4ஷோ தா4ர்தராஷ்ட்ராணாம் ஹ்ருத3யாநி வ்யதா3ரயத் ।
நப4ச்1ச ப்ருதி2வீம் சைவ துமுலோ வ்யநுநாத3யந் ।। 19 ।।
अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ २० ॥
அத2 வ்யவஸ்தி2தாந்த்3ருஷ்ட்வா தா4ர்தராஷ்ட்ராந்கபித்4வஜ: ।
ப்ரவ்ருத்தே ச1ஸ்த்ரஸம்பாதே த4நுருத்3யம்ய பாண்ட3வ: ।। 20 ।।
हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
अर्जुन उवाच
सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥ २१ ॥
ஹ்ருஷீகேச2ம் ததா3 வாக்யமித3மாஹ மஹீபதே ।
அர்ஜுன உவாச
ஸேநயோருப4யோர்மத்4யே ரத2ம் ஸ்தா2பய மேऽச்யுத ।। 21 ।।
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान्।
कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन्रणसमुद्यमे ॥ २२ ॥
யாவதே3தாந்நிரீக்ஷேऽஹம் யோத்3து4காமாநவஸ்தி2தாந் ।
கைர்மயா ஸஹ யோத்3த4வ்யமஸ்மிந்ரணஸமுத்3யமே ।। 22 ।।
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ २३ ॥
யோத்ஸ்யமாநாநவேக்ஷேऽஹம் ய ஏதேऽத்ர ஸமாக3தா: ।
தா4ர்தராஷ்ட்ரஸ்ய து3ர்பு3த்3தே4ர்யுத்3தே4 ப்ரியசிகீர்ஷவ: ।। 23 ।।
सञ्जय उवाच
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ २४ ॥
ஸஞ்ஜய உவாச
ஏவமுக்தோ ஹ்ருஷீகேசோ1 கு3டா3கேசே1ந பா4ரத ।
ஸேநயோருப4யோர்மத்4யே ஸ்தா2பயித்வா ரதோ2த்தமம் ।। 24 ।।
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥ २५ ॥
பீ4ஷ்மத்3ரோணப்ரமுக2த: ஸர்வேஷாம் ச மஹீக்ஷிதாம் ।
உவாச பார்த2 பச்1யைதாந்ஸமவேதாந்குரூநிதி ।। 25 ।।
तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥ २६ ॥
தத்ராபச்1யத்ஸ்தி2தாந்பார்த2: பித்ரூநத2 பிதாமஹாந் ।
ஆசார்யாந்மாதுலாந்ப்4ராத்ரூந்புத்ராந்பௌத்ராந்ஸகீ2ம்ஸ்ததா2 ।। 26 ।।
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥ २७ ॥
ச்1வசூ1ராந்ஸுஹ்ருத3ச்1சைவ ஸேநயோருப4யோரபி ।
தாந்ஸமீக்ஷ்ய ஸ கௌந்தேய: ஸர்வாந்ப3ந்தூ4நவஸ்தி2தாந் ।। 27 ।।
कृपया परयाऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
अर्जुन उवाच
दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥२८॥
க்ருபயா பரயாऽவிஷ்டோ விஷீத3ந்நித3மப்3ரவீத் ।
அர்ஜுன உவாச
த்3ருஷ்ட்வேமம் ஸ்வஜநம் க்ருஷ்ண யுயுத்ஸும் ஸமுபஸ்தி2தம் ।। 28 ।।
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥२९॥
ஸீத3ந்தி மம கா3த்ராணி முக2ம் ச பரிசு1ஷ்யதி ।
வேபது2ச்1ச ச1ரீரே மே ரோமஹர்ஷச்1ச ஜாயதே ।। 29 ।।
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते ।
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥ ३० ॥
கா3ண்டீ3வம் ஸ்ரம்ஸதே ஹஸ்தாத்த்வக்சைவ பரித3ஹ்யதே ।
ந ச ச1க்நோம்யவஸ்தா2தும் ப்4ரமதீவ ச மே மந: ।। 30 ।।
निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।
न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ॥ ३१ ॥
நிமித்தாநி ச பச்1யாமி விபரீதாநி கேச1வ ।
ந ச ச்1ரேயோऽநுபச்1யாமி ஹத்வா ஸ்வஜநமாஹவே ।। 31 ।।
न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
किं नो राज्येन गोविन्द किम् भोगैर्जीवितेन वा ॥ ३२ ॥
ந காங்க்ஷே விஜயம் க்ருஷ்ண ந ச ராஜ்யம் ஸுகா2நி ச ।
கிம் நோ ராஜ்யேந கோ3விந்த3 கிம் போ4கை3ர்ஜீவிதேந வா ।। 32 ।।
येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।
त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ॥ ३३ ॥
யேஷாமர்தே2 காங்க்ஷிதம் நோ ராஜ்யம் போ4கா3: ஸுகா2நி ச ।
த இமேऽவஸ்தி2தா யுத்3தே4 ப்ராணாம்ஸ்த்யக்த்வா த4நாநி ச ।। 33 ।।
आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।
मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥ ३४ ॥
ஆசார்யா: பிதர: புத்ராஸ்ததை2வ ச பிதாமஹா: ।
மாதுலா: ச்1வசு1ரா: பௌத்ரா: ச்1யாலா: ஸம்ப3ந்தி4நஸ்ததா2 ।। 34 ।।
एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन ।
अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते ॥ ३५ ॥
ஏதாந்ந ஹந்துமிச்சா2மி க்4நதோऽபி மது4ஸூத3ந ।
அபி த்ரைலோக்யராஜ்யஸ்ய ஹேதோ: கிம் நு மஹீக்ருதே ।। 35 ।।
निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।
पापमेवाश्रयेदस्मान्हत्वैतानाततायिनः ॥ ३६ ॥
நிஹத்ய தா4ர்தராஷ்ட்ராந்ந: கா ப்ரீதி: ஸ்யாஜ்ஜநார்த3ந ।
பாபமேவாச்1ரயேத3ஸ்மாந்ஹத்வைதாநாததாயிந: ।। 36 ।।
तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान् ।
स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ॥ ३७ ॥
தஸ்மாந்நார்ஹா வயம் ஹந்தும் தா4ர்தராஷ்ட்ராந்ஸ்வபா3ந்த4வாந் ।
ஸ்வஜநம் ஹி கத2ம் ஹத்வா ஸுகி2ந: ஸ்யாம மாத4வ ।। 37 ।।
यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।
कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम् ॥ ३८ ॥
யத்3யப்யேதே ந பச்1யந்தி லோபோ4பஹதசேதஸ: ।
குலக்ஷயக்ருதம் தோ3ஷம் மித்ரத்3ரோஹே ச பாதகம் ।। 38 ।।
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।
कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ ३९ ॥
கத2ம் ந ஜ்ஞேயமஸ்மாபி4: பாபாத3ஸ்மாந்நிவர்திதும் ।
குலக்ஷயக்ருதம் தோ3ஷம் ப்ரபச்1யத்3பி4ர்ஜநார்த3ந ।। 39 ।।
कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥ ४० ॥
குலக்ஷயே ப்ரணச்1யந்தி குலத4ர்மா: ஸநாதநா: ।
த4ர்மே நஷ்டே குலம் க்ருத்ஸ்நமத4ர்மோऽபி4ப4வத்யுத ।। 40 ।।
अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।
स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः ॥ ४१ ॥
அத4ர்மாபி4ப4வாத்க்ருஷ்ண ப்ரது3ஷ்யந்தி குலஸ்த்ரிய: ।
ஸ்த்ரீஷு து3ஷ்டாஸு வார்ஷ்ணேய ஜாயதே வர்ணஸங்கர: ।। 41 ।।
सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।
पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥ ४२ ॥
ஸங்கரோ நரகாயைவ குலக்4நாநாம் குலஸ்ய ச ।
பதந்தி பிதரோ ஹ்யேஷாம் லுப்தபிண்டோ3த3கக்ரியா: ।। 42 ।।
दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ ४३ ॥
தோ3ஷைரேதை : குலக்4நாநாம் வர்ணஸங்கரகாரகை: ।
உத்ஸாத்3யந்தே ஜாதித4ர்மா : குலத4ர்மாச்1ச சா1ச்1வதா: ।। 43 ।।
उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।
नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ ४४ ॥
உத்ஸந்நகுலத4ர்மாணாம் மநுஷ்யாணாம் ஜநார்த3ந ।
நரகே நியதம் வாஸோ ப4வதித்யநுசு1ச்1ரும ।। 44 ।।
अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ॥ ४५ ॥
அஹோ ப3த மஹத்பாபம் கர்தும் வ்யவஸிதா வயம் ।
யத்3ராஜ்யஸுக2லோபே4ந ஹந்தும் ஸ்வஜநமுத்3யதா: ।। 45 ।।
यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।
धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत् ॥ ४६ ॥
யதி3 மாமப்ரதீகாரமச1ஸ்த்ரம் ச1ஸ்த்ரபாணய: ।
தா4ர்தராஷ்ட்ரா ரணே ஹந்யுஸ்தந்மே க்ஷேமதரம் ப4வேத் ।। 46 ।।
सञ्जय उवाच
एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।
विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ॥ ४७ ॥
ஸஞ்ஜய உவாச
ஏவமுக்த்வார்ஜுந : ஸங்க்2யே ரதோ2பஸ்த2 உபாவிச1த் ।
விஸ்ருஜ்ய ஸச1ரம் சாபம் சோ1கஸம்விக்3நமாநஸ: ।। 47 ।।
ऒं तत्सत् । इति श्रीमद्भगवद्गीतासु उपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे अर्जुनविषादयोगो नाम प्रथमोऽध्याय: ।।
ஓம் தத் ஸத் । இதி ஶ்ரீமத்3ப4க3வத்3கீ3தாஸு உபநிஷத்ஸு ப்3ரஹ்மவித்3யாயாம் யோக3சா1ஸ்த்ரே ஶ்ரீக்ருஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே3 அர்ஜுநவிஷாத3யோகோ3 நாம ப்ரத2மோऽத்4யாய: ।।
————————————————————————————————