இரண்டாம் அத்தியாயம்

ஸாங்கிய யோகம் [सांख्ययोग:]

सञ्जय उवाच

तं तथा कृपयाऽऽविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।

विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदन: ।।  १ ।।

ஸஞ்ஜய உவாச

தம் ததா2 க்ருபயாऽऽவிஷ்டமச்ருபூர்ணாகுலேக்ஷணம் ।

விஷீத3ந்தமித3ம் வாக்யமுவாசமது4ஸூத3ன: ।।  1 ।।


श्री भगवानुवाच  

कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् ।

अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन ।। २ ।।

ஶ்ரீ பகவானுவாச

குதஸ்த்வா கச்1மலமித3ம் விஷமே ஸமுபஸ்தி2தம் ।

அனார்யஜுஷ்டமஸ்வர்க்3யமகீர்த்திகரமர்ஜுன ।। 2 ।।


क्लैब्यं मा स्म गम: पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।

क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप ।। ३ ।।

க்லைப்3யம் மா ஸ்ம க3ம: பார்த்த நைதத்த்வய்யுபபத்3யதே ।

க்ஷுத்3ரம்ஹ்ருத3யதெளர்பல்யம் த்யக்த்வோதிஷ்ட பரந்தப ।। 3 ।।


अर्जुन उवाच

कथं भीष्ममहं सङ्खये द्रोणं च मधुसूदन ।

इषुभि: प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन ।। ४ ।।

அர்ஜுன உவாச

கத2ம் பீ4ஷ்மமஹம் ஸ்ங்க்2யே த்2ரோணம் ச மது4ஸூத3ன ।

இஷுபி4: ப்ரதியோத்ஸ்யாமி பூஜார்ஹாவரிஸூத3ன  ।। 4 ।।


गुरूनहत्वा हि महानुभावान् श्रेयो भोक्तुं भौक्ष्यमपीह लोके ।

हत्वाऽर्थकामांस्तु गुरूनिहैव भुञ्जीय भोगान्रुधिरप्रदिग्धान् ।। ५ ।।

கு3ரூனஹத்வா ஹி மஹாநுபா4வான்                            

ஸ்ரேயோ போ4க்தும் பை4க்ஷயமபீஹ லோகே।

ஹத்வாऽர்த்த2காமாம்ஸ்து கு3ரூனிஹைவ

பு4ஞ்ஜீய போ4கா3ந் ருதி4ரப்ரதி3க்3தா4ன் ।। 5 ।।


न चैतद्विद्म: कतरन्नो गरीयो यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयु: ।

यानेव हत्वा न जिजीविषामस्तेऽवस्थिता: प्रमुखे धार्तराष्ट्रा: ।। ६ ।।

ந சைதத்3வித்3ம: கதரந்னோ க3ரீயோ

யத்3வா ஜயேம யதி3 வா நோ ஜயேயு: ।

யாநேவ ஹத்வா ந ஜிஜீவிஷாமஸ்

தேऽவஸ்தி2தா: ப்ரமுகே தா4ர்தராஷ்ட்ரா: ।। 6 ।।


कार्पण्यदोषोपहतस्वभाव: पृच्छामि त्वां धर्मसम्मूढचेता: ।

यच्छ्रेय: स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम् ।। ७  

கார்பண்யதோ3ஷோபஹதஸ்வபா4வ:

    ப்ருச்சா2மி த்வாம் த4ர்மஸம்மூட4சேதா:  ।

யச்ச்2ரேய: ஸ்யாந்நிஸ்சிதம் ப்3ருஹி தன்மே

    சிஷ்யஸ்தேऽஹம் சா1தி4 மாம் த்வாம் ப்ரபன்னம் ।। 7 ।।


न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद्यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम् ।

अवाप्य भूमावसपत्नमृध्दं राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ।। ८ ।।

ந ஹி ப்ரபச்1யாமி மமாபனுத்3யாத்3

    யச்சோ2கமுச்சோஷணமிந்த்ரியாணாம் ।

அவாப்ய பூ4மாவஸபத்னம்ருத்3த்4ம் 

    ராஜ்யம் ஸுராணாமபி சாதி4பத்யம் ।। 8 ।।


सञ्जय उवाच

एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेश: परन्तप: ।

न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह ।। ९ ।।

ஸஞ்ஜய உவாச

ஏவமுக்த்வா ஹ்ருஷீகேஷம் கு3டா4கேச1: பரந்தப:  ।

ந யோத்ஸ்ய இதி கோ3விந்த3முக்த்வா தூஷ்ணீம் ப3பூ4வ ஹ  ।। 9 ।।


तमुवाच हृषीकेश: प्रहसन्निव भारत ।

सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वच: ।। १० ।।

தமுவாச ஹ்ருஷீகேச1: ப்ரஹஸன்னிவ பா4ரத ।

ஸேனயோருப4யோர்மத்4யே விஷீத3ந்தமிதம் வச:  ।। 10 ।।


श्री भगवानुवाच

अशोच्यानन्वशोचस्त्वम् प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।

गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिता: ।। ११ ।।

அசோ1ச்யானன்வசோ1சஸ்த்வம் ப்ரக்ஞாவாதாம்ஸ்ச பா4ஷஸே ।

க3தாஸூனக3தாஸூன்ஸ்ச நானுசோ1சந்தி பண்டி4தா: ।। 11 ।।


न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपा: ।

न चैव न भविष्याम: सर्वे वयमत: परम् ।। १२ ।।

ந த்வேவாஹம் ஜாது நாஸம் ந த்வம் நேமே ஜனாதி4பா: ।

ந சைவ ந ப4விஷ்யாம: ஸர்வே வயமத: பரம் ।। 12 ।।


देहिनोऽस्मिन्यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।

तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति ।। १३ ।।

தே3ஹினோऽஸ்மின்யதா2 தே3ஹே கெளமாரம் யெளவனம் ஜரா ।

ததா2 தே3ஹாந்தரப்ராப்திர்தீ4ரஸ்தத்ர ந முஹ்யதி ।। 13 ।।


मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदु:खदा: ।

आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत ।। १४ ।।

மாத்ராஸ்பர்சா1ஸ்து கௌந்தேய சீ1தோஷ்ணஸுக2து:க2தா3: ।

ஆக3மாபாயினோऽநித்யாஸ்தாம்ஸ்திதிக்ஷஸ்வ பா4ரத  ।। 14 ।।


यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ।

समदु:खसुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते ।। १५ ।।

யம் ஹி ந வ்யத2யந்த்யேதே புருஷம் புருஷர்ஷப4 ।

ஸமது3:க2ஸுக2ம் தீ4ரம் சோऽம்ருதத்வாய கல்பதே ।। 15 ।।


नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सत: ।

उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्नयोस्तत्त्वदर्शिभि: ।। १६ ।।

நாஸதோ வித்3யதே பா4வோ நாபா4வோ வித்3யதே ஸத: ।

உப4யோரபி த்3ருஷ்டோऽந்தஸ்த்னயோஸ்தத்வத3ர்சி1பி4: ।। 16 ।।


अविनाशि तु तद्विद्धि येन सर्वमिदं ततम् ।

विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित्कर्तुमर्हति ।। १७ ।।

அவினாசி1 து தத்3வித்3தி4 யேன ஸர்வமித3ம் ததம் ।

வினாச1மவ்யயஸ்யாஸ்ய ந கச்1சித்கர்துமர்ஹதி  ।। 17 ।।


अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ता: शरीरिण: ।

अनाशिनोऽप्रमेयस्य तस्माद्युध्यस्व भारत ।। १८ ।।

அந்தவந்த இமே தே3ஹா நித்யஸ்யோக்தா:  ச1ரீரிண: ।

அனாசி1நோऽப்ரமேயஸ்ய தஸ்மாத்3யுத்4யஸ்வ பா4ரத ।। 18 ।। 


य एनं वेत्ति हन्तारां यश्चैनं मन्यते हतम् ।

उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ।। १९

ய ஏனம் வேத்தி ஹந்தாரம் யச்1சைனம் மன்யதே ஹதம் ।

உபெள4 தெள ந விஜானீதோ நாயம் ஹந்தி ந ஹன்யதே ।। 19 ।।


न जायते म्रियते वा कदाचिन्नायं भूत्वा भविता वा न भूय: ।

अजो नित्य: शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे ।। २० ।।

ந ஜாயதே ம்ரியதே வா கதா3சின்

நாயம் பூ4த்வாப4விதா வா ந பூ4ய: ।

அஜோ நித்ய: சா1ச்1வதோऽயம் புராணோ 

ந ஹன்யதே ஹன்யமானே ச1ரீரே ।। 20 ।।


वेदाऽविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम्।

कथं स पुरुष: पार्थ कं घातयति हन्ति कम् ।। २१ ।।

வேதா3ऽவிநாசி1னம் நித்யம் ய ஏனமஜமவ்யயம் ।

கதம் ஸ புருஷ: பார்த்த3 கம் கா4தயதி ஹந்தி கம் ।। 21 ।।


वासांसि जीर्णानि यथा विहाय नवानि गृह्णाति नरोऽपराणि ।

तथा शरीराणि विहाय जीर्णान्यन्यानि संयाति नवानि देही ।। २२ ।।

வாஸாம்ஸி ஜீர்ணானி யதா2 விஹாய

நவானி க்3ருஹ்னாதி நரோऽபராணி।

ததா2 ச1ரீராணி விஹாய ஜீர்ணாந்-

யன்யானி ஸம்யாதி நவானி தே3ஹீ ।। 22 ।।


नैनं छिन्तन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावक: ।

न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुत: ।। २३ ।।

நைனம் சி2ன்தந்தி ச1ஸ்த்ராணி நைனம் த3ஹதி பாவக: ।

ந சைனம் க்லேத3யன்த்யாபோ ந சோ1ஷயதி மாருத: ।। 23 ।।


अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्य एव च ।

नित्य: सर्वगत: स्थाणुरचलोऽयं सनातन: ।। २४ ।।

அச்சே2த்3யோऽயமதா3ஹ்யோऽயமக்லேத்3யோऽசோ1ஷ்ய ஏவ ச ।

நித்ய: ஸர்வக3த: ஸ்தா2ணுரசலோऽயம் ஸனாதன: ।। 24 ।।


अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकार्योऽयमुच्यते।

तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि ।। २५ ।।

அவ்யக்தோऽயமசிந்த்யோऽயமவிகார்யோऽயமுச்யதே ।

தஸ்மாதே3வம் விதி3த்வைனம் நானுசோ1சிதுமர்ஹஸி ।। 25 ।।


अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् ।

तथापि त्वं महाबाहो नैवं शोचितुमर्हसि ।। २६ ।।

அத2 சைனம் நித்யஜாதம் நித்யம் வா மன்யஸே ம்ருதம் ।

ததா2பி த்வம் மஹாபா3ஹோ நைவம் சோ1சிதுமர்ஹஸி ।। 26 ।।


जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च ।

तस्मादपरिहार्येऽर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि ।। २७ ।।

ஜாதஸ்ய ஹி த்4ருவோ ம்ருத்யுர்த்4ருவம் ஜன்ம ம்ருதஸ்ய ச ।

தஸ்மாத3பரிஹார்யேऽர்த்தே2 ந த்வம் சோ1சிதுமர்ஹஸி ।। 27 ।।


अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत ।

अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना ।। २८ ।।

அவ்யக்தாதீ3னி பூ4தானி வ்யக்தமத்4யானி பா4ரத ।

அவ்யக்தநித4னான்யேவ தத்ர கா பரிதே3வனா ।। 28 ।।


आश्चर्यवत्पश्यति कश्चिदेनं आश्चर्यवद्वदति तथैव चान्य: ।

आश्चर्यवच्चैनमन्य: शृणोति श्रुत्वाप्येनं वेद न चैव कश्चित् ।। २९ ।।

ஆச்1சர்யவத்பச்1யதி கச்1சிதே3னம்

ஆச்1சர்யவத்3வத3தி ததை2வ சான்ய: ।

ஆச்1சர்யவச்சைனமன்ய: ச்1ருணோதி

ச்1ருத்வாப்யேனம் வேத ந சைவ கச்1சித் ।। 29 ।।


देही नित्यमवध्योऽयं देहे सर्वस्य भारत ।

तस्मात् सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि ।। ३० ।।

தே3ஹீ நித்யமவத்4யோऽயம் தே3ஹே ஸர்வஸ்ய பா4ரத ।

தஸ்மாத் ஸர்வாணி பூ4தானி ந த்வம் சோ1சிதுமர்ஹஸி ।। 30 ।।


स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि ।

धर्म्याद्धि युद्धाच्छ्रेयोऽन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते ।। ३१ ।।

ஸ்வத4ர்மமபி சாவேக்ஷய ந விகம்பிதுமர்ஹஸி ।।

த4ர்ம்யாத்3தி4 யுத்3தா4ச்ச்2ரேயோऽந்யத் க்ஷத்ரியஸ்ய ந வித்3யதே ।। 31 


यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम् ।

सुखिन: क्षत्रिया: पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम् ।। ३२ ।।

யத்3ருச்ச2யா சோபபன்னம் ஸ்வர்க3த்3வாரமபாவ்ருதம் ।

சுகி2ந: க்ஷத்ரியா: பார்த்த2 லப4ந்தே யுத்3த4மீத்3ருச1ம் ।। 32 ।।


अथ चेत्त्वमिमं धर्म्यं सङ्ग्रामं न करिष्यसि । 

तत: स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि ।। ३३ ।।

அத2 சேத்த்வமிமம் த4ர்ம்யம் ஸங்க்3ராமம் ந கரிஷ்யஸி ।

தத: ஸ்வத4ர்மம் கீர்த்திம் ச ஹித்வா பாபமவாப்ஸ்யஸி ।। 33 ।।


अकीर्तिञ्चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेऽव्ययाम् ।

सम्भावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते ।। ३४ ।।

அகீர்த்திம் சாபி பூ4தானி கத2யிஷ்யந்தி தேऽவ்யயாம் ।

ஸம்பா4விதஸ்ய சாகீர்த்திர்மரணாத3திரிச்யதே ।। 34 ।।


भयाद्रणादुपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथा: ।

येषां च त्वं बहुमतो भूत्वा यास्यसि लाघवम् ।। ३५ ।।

ப4யாத்3ரணாது3பரதம் மம்ஸ்யந்தே த்வாம் மஹாரதா2: ।

யேஷாம் ச த்வம் ப3ஹுமதோ பூ4த்வா யாஸ்யஸி லாக4வம் ।। 35 ।।


अवाच्यवादांश्च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिता: ।

निन्दन्तस्तव सामर्थ्यं ततो दु:खतरं नु किम् ।। ३६ ।।

அவாச்யவாதா3ம்ச்1ச ப3ஹூன் வதி3ஷ்யந்தி தவாஹிதா: ।

நிந்த3ந்தஸ்தவ ஸாமர்த்2யம் ததோ து3:க2தரம் நு கிம் ।। 36 ।।


हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम् ।

तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चय: ।। ३७ ।।

ஹதோ வா ப்ராப்ஸ்யஸி ஸ்வர்க3ம் 

ஜித்வா வா போ4க்ஷ்யஸே மஹீம் ।

தஸ்மாது3த்திஷ்ட2 கெளந்தேய 

யுத்3தா4ய க்ருதநிச்1சய: ।। 37 ।।


सुखदु:खे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ ।

ततो युद्धाय युज्यस्व नैवं पापमवाप्स्यसि ।। ३८ ।।

சுகது3:கே ஸமே க்ருத்வா லாபா4லாபெள4 ஜயாஜயெள ।

ததோ யுத்3தா4ய யுஜ்யஸ்வ நைவம் பாபமவாப்ஸ்யஸி ।। 38 ।।


एषा तेऽभिहिता साङ्ख्ये बुद्धिर्योगे त्विमां शृणु ।

बुद्ध्या युक्तो यया पार्थ कर्मबन्धं प्रहास्यसि ।। ३९ ।।

ஏஷா தேऽபி4ஹிதா ஸாங்க்2யே பு3த்3தி4ர்யோகே3 த்விமாம் ச்1ருணு ।

பு3த்3த்4யா யுக்தோ யயா பார்த2 கர்மப3ந்த4ம் ப்ரஹாஸ்யஸி ।। 39 ।।


नेहाभिक्रमनाशोऽस्ति प्रत्यवायो न विद्यते ।

स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात् ।। ४० ।।

நேஹாபி4க்ரமனாசோ1ऽஸ்தி ப்ரத்யவாயோ ந வித்3யதே ।

ஸ்வல்பமப்யஸ்ய த4ர்மஸ்ய த்ராயதே மஹதோ ப4யாத் ।। 40 ।।


व्यवसायात्मिका बुद्धिरेकेह कुरुनन्दन ।

बहुशाखा ह्यनन्ताश्च बुद्धयोऽव्यवसायिनाम् ।। ४१ ।।

வ்யவஸாயாத்மிகா பு3த்3தி4ரேகேஹ குருநந்தன ।

ப3ஹுசா1கா2 ஹ்யனந்தாச்1ச பு3த்3த4யோऽவ்யவஸாயினாம் ।। 41 ।।


यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चित: ।

वेदवादरता: पार्थ नान्यदस्तीति वादिन: ।। ४२ ।।

யாமிமாம் புஷ்பிதாம் வாசம் ப்ரவத3ந்த்யவிபச்1சித: ।

வேத3வாத3ரதா: பார்த2 நான்யத3ஸ்தீதி வாதி3ந: ।। 42 ।।


कामात्मान: स्वर्गपरा: जन्मकर्मफलप्रदाम् ।

क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति ।। ४३ ।।

காமாத்மான: ஸ்வர்க3பரா: ஜன்மகர்மப2லப்ரதா3ம் ।

க்ரியாவிசே1ஷப3ஹுலாம் போ4கை3ச்1வர்யக3திம் ப்ரதி ।। 43 ।।


भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम् ।

व्यवसायात्मिका बुद्धि: समाधौ न विधीयते ।। ४४ ।।

போ4கை3ச்1வர்யப்ரஸக்தானாம் தயாபஹ்ருதசேதஸாம் ।

வ்யவஸாயாத்மிகா புத்3தி4: ஸமாதெள4 ந விதீ4யதே ।। 44 ।।


त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन ।

निर्द्वन्द्वो नित्यसत्त्वस्थो निर्योगक्षेम आत्मवान् ।। ४५ ।।

த்ரைகு3ண்யவிஷயா வேதா3 நிஸ்த்ரைகு3ண்யோ ப4வார்ஜுன ।

நிர்த்3வந்த்3வோ நித்யஸத்த்வஸ்தோ2 நிர்யோக3க்ஷேம ஆத்மவாந்।। 45 ।।


यावानर्थ उदपाने सर्वत: सम्प्लुतोदके ।

तावान्सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानत: ।। ४६ ।।

யாவாநர்த2 உத3பானே ஸர்வத: ஸம்ப்லுதோத3கே ।

தாவான் ஸர்வேஷு வேதே3ஷு ப்3ராஹ்மணஸ்ய விஜாநத: ।। 46 ।।


कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन ।

मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोऽस्त्वकर्मणि ।। ४७ ।।

கர்மண்யேவாதி4காரஸ்தே மா ப2லேஷு கதா3சந ।

மா கர்மப2லஹேதுர்பூ4ர்மா தே ஸங்கோ3ऽஸ்த்வகர்மணி ।। 47 ।।


योगस्थ: कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय ।

सिद्ध्यसिद्ध्यो: समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते ।। ४८ ।।

யோக3ஸ்த2: குரு கர்மாணி ஸங்க3ம் த்யக்த்வா த4னஞ்ஜய ।

ஸித்3த்4யஸித்3த்4யோ: ஸமோ பூ4த்வா ஸமத்வம் யோக3 உச்யதே ।। 48 ।।


योगस्थ: कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय ।

सिद्ध्यसिद्ध्यो: समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते ।। ४८ ।।

யோக3ஸ்த2: குரு கர்மாணி ஸங்க3ம் த்யக்த்வா த4னஞ்ஜய ।

ஸித்3த்4யஸித்3த்4யோ: ஸமோ பூ4த்வா ஸமத்வம் யோக3 உச்யதே ।। 48 ।।


दूरेण ह्यवरं कर्म बुद्धियोगाद्धनञ्जय ।

बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणा: फलहेतव: ।। ४९ ।। 

தூ3ரேண ஹ்யவரம் கர்ம பு3த்3தி4யோகா3த்3த4னஞ்ஜய ।

பு3த்3தௌ4 ச2ரணமந்விச்ச2 க்ருபணா: ப2லஹேதவ: ।। 49 ।।


बुद्धियुक्तो जहातीह उभे सुकृतदुष्कृते ।

तस्माद्योगाय युज्यस्व योग: कर्मसु कौशलम् ।। ५० ।।

பு3த்3தி4யுக்தோ ஜஹாதீஹ உபே4 ஸுக்ருதது3ஷ்க்ருதே ।

தஸ்மாத்3யோகா3ய யுஜ்யஸ்வ யோக3: கர்மஸு கௌச1லம் ।। 50 ।।


कर्मजं बुद्धियुक्ताहि फलं त्यक्त्वा मनीषिण: ।

जन्मबन्धविनिर्मुक्ता: पदं गच्छन्त्यनामयम् ।। ५१ ।।

கர்மஜம் பு3த்3தி4யுக்தா ஹி ப2லம் த்யக்த்வா மநீஷிண: ।

ஜந்மப3ந்த4விநிர்முக்தா: பத3ம் க3ச்ச2ந்த்யநாமயம் ।। 51 ।।


यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति ।

तदा गन्तासि निर्वेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च ।। ५२ ।।

யதா3 தே மோஹகலிலம் பு3த்3தி4ர்வ்யதிதரிஷ்யதி ।

ததா3 க3ந்தாஸி நிர்வேத3ம் ச்1ரோதவ்யஸ்ய ச்1ருதஸ்ய ச ।। 52 ।।


श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यदा स्थास्यति निश्चला ।

समाधावचला बुद्धिस्तदा योगमवाप्स्यसि ।। ५३ ।। 

ச்1ருதிவிப்ரதிபன்னா தே யதா3 ஸ்தா2ஸ்யதி நிச்1சலா ।

ஸமாதா4வசலா பு3த்3தி4ஸ்ததா3 யோக3மவாப்ஸ்யஸி ।। 53 ।।


अर्जुन उवाच 

स्थितप्रज्ञस्य का भाषा समाधिस्थस्य केशव ।

स्थितधी: किं प्रभाषेत किमासीत व्रजेत किम् ।। ५४ ।।

அர்ஜுந உவாச 

ஸ்தி2தப்ரஜ்ஞஸ்ய கா பா4ஷா ஸமாதி4ஸ்த2ஸ்ய கேச1வ ।

ஸ்தி2ததீ4: கிம் ப்ரபா4ஷேத கிமாஸீத வ்ரஜேத கிம் ।। 54 ।।


श्री भगवानुवाच

प्रजहाति यदा कामान् सर्वान् पार्थ मनोगतान् ।

आत्मन्येवात्मना तुष्ट: स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते ।। ५५ ।।

ஸ்ரீ ப4க3வாநுவாச

ப்ரஜஹாதி யதா3 காமாந்ஸர்வாந்பார்த2 மநோக3தான் ।

ஆத்மன்யேவாத்மனா துஷ்ட: ஸ்தி2தப்ரஜ்ஞஸ்ததோ3ச்யதே ।। 55 ।।


दु:खेष्वनुद्विग्नमना: सुखेषु विगतस्पृह: ।

वीतरागभयक्रोध: स्थितधीर्मुनिरुच्यते ।। ५६ ।।

து3:கே2ஷ்வனு3விக்3நமனா: ஸுகே2ஷு விக3தஸ்ப்ருஹ: ।

வீதராக3ப4யக்ரோத4: ஸ்தி2ததீ4ர்முனிருச்யதே ।। 56 ।।


य: सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत्प्राप्य शुभाशुभम् ।

नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ।। ५७ ।।

ய: ஸர்வத்ரானபி4ஸ்நேஹஸ்தத்தத்ப்ராப்ய சு1பா4சு1ப4ம் ।

நாபி4நந்த3தி ந த்3வேஷ்டி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி2தா ।। 57 ।।


यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वश: ।

इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ।। ५८ ।।

யதா3 ஸம்ஹரதே சாயம் கூர்மோऽங்கா3நீவ ஸர்வச1: ।

இந்த்3ரியாணீந்த்3ரியார்தே2ப்4யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி2தா ।। 58 ।।


विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिन: ।

रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते ।। ५९ ।।

விஷயா விநிவர்தந்தே நிராஹாரஸ்ய தே3ஹின: ।

ரஸவர்ஜம் ரஸோऽப்யஸ்ய பரம் த்3ருஷ்ட்வா நிவர்ததே ।। 59 ।।


यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चित: ।

इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मन: ।। ६० ।।

யததோ ஹ்யபி கௌந்தேய புருஷஸ்ய விபச்1சித: ।

இந்த்3ரியாணி ப்ரமாதீ2னி ஹரந்தி ப்ரஸப4ம் மந: ।। 60 ।।


तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्पर: । 

वशे हि यस्येन्द्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ।। ६१ ।।

தாநி ஸர்வாணி ஸம்யம்ய யுக்த ஆஸீத மத்பர: ।

வசே2 ஹி யஸ்யேந்த்3ரியாணி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி2தா ।। 61 ।।


ध्यायतो विषयान्पुंस: सङ्गस्तेषूपजायते ।

सङ्गात् सञ्जायते काम: कामात्क्रोधोऽभिजायते ।। ६२ ।।

த்4யாயதோ விஷயான்பும்ஸ: ஸங்க3ஸ்தேஷூபஜாயதே ।

ஸங்கா3த்  ஸஞ்ஜாயதே காம: காமாத் க்ரோதோ4ऽபி4ஜாயதே ।। 62 ।।


क्रोधाद्भवति संमोह: संमोहात्स्मृतिविभ्रम: ।

स्मृतिभ्रंशाद्बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्प्रणश्यति ।। ६३ ।।

க்ரோதா4த்3ப4வதி ஸம்மோஹ: ஸம்மோஹாத் ஸ்ம்ருதிவிப்4ரம: ।

ஸ்ம்ருதிப்4ரம்சா1த்3 பு3த்3தி4நாசோ1 பு3த்3தி4நாசா1த் ப்ரணச்1யதி ।। 63 ।।


रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिन्द्रियैश्चरन् ।

आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति ।। ६४ ।।

ராக3த்3வேஷவியுக்தைஸ்து விஷயாநிந்த்3ரியைச்1சரன் ।

ஆத்மவச்1யைர்விதே4யாத்மா ப்ரஸாத3மதி4க3ச்ச2தி ।। 64 ।।


प्रसादे सर्वदु:खानां हानिरस्योपजायते । 

प्रसन्नचेतसो ह्याशु बुद्धि: पर्यवतितिष्ठाते ।। ६५ ।।

ப்ரஸாதே3 ஸர்வது3:கா2நாம் ஹாநிரஸ்யோபஜாயதே ।

ப்ரஸந்நசேதஸோ ஹ்யாசு1 பு3த்3தி4: பர்யவதிஷ்ட2தே ।। 65 ।।


नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना ।

न चाभावयत: शान्तिरशान्तस्य कुत: सुखम् ।। ६६ ।।

நாஸ்தி பு3த்3தி4ரயுக்தஸ்ய ந சாயுக்தஸ்ய பா4வநா ।

ந சாபா4வயத: சா1ந்திரசா1ந்தஸ்ய குத: ஸுக2ம் ।। 66 ।।


इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनोऽनुविधीयते ।

तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि ।। ६७ ।।

இந்த்3ரியாணாம் ஹி சரதாம் யந்மநோऽநுவிதீ4யதே

தத3ஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம் வாயுர்நாவமிவாம்ப4ஸி ।। 67 ।।


तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वश: । 

इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ।। ६८ ।।

தஸ்மாத்3யஸ்ய மஹாபா3ஹோ நிக்3ருஹீதாநி ஸர்வச1: ।

இந்த்3ரியாணீந்த்3ரியார்தே2ப்4யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி2தா ।। 68 ।।


या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी । 

यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुने: ।। ६९ ।।

யா நிசா1 ஸர்வபூ4தாநாம் தஸ்யாம் ஜாக3ர்தி ஸம்யமீ । 

யஸ்யாம் ஜாக்3ரதி பூ4தாநி ஸா நிசா1 பச்1யதோ முநே: ।। 69 ।।


आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमाप: प्रविशन्ति यद्वत् ।

तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी ।। ७० ।।

ஆபூர்யமாணமசலப்ரதிஷ்ட2ம் ஸமுத்3ரமாப: ப்ரவிச1ந்தி யத்3வத் । 

தத்3வத்காமா யம் ப்ரவிச1ந்தி ஸர்வே ஸ சா1ந்திமாப்நோதி ந காமகாமீ ।। 70 ।।


विहाय कामान् य: सर्वान् पुमांश्चरति नि:स्पृह: ।

निर्ममो निरहङ्कार: स शान्तिमधिगच्छति ।। ७१ ।।

விஹாய காமாந் ய: ஸர்வாந் புமாம்ச்1சரதி நி:ஸ்ப்ருஹ: ।

நிர்மமோ நிரஹங்கார: ஸ சா1ந்திமதி4க3ச்ச2தி ।।  71 ।।


एषा ब्राह्मी स्थिति: पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति ।

स्थित्वास्यामन्तकालेऽपि ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति ।। ७२ ।।

ஏஷா ப்3ராஹ்மீ ஸ்தி2தி: பார்த2 நைநாம் ப்ராப்ய விமுஹ்யதி ।

ஸ்தி2த்வாஸ்யாமந்தகாலேऽபி ப்3ரஹ்மநிர்வாணம்ருச்ச2தி ।। 72 ।।


ऒं तत्सत् । इति श्रीमद्भगवद्गीतासु उपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे 

श्रीकृष्णार्जुनसंवादे साङ्क्ययोगो नाम द्वितीयोऽध्याय: ।।

ஓம் தத் ஸத் ।  இதி ஶ்ரீமத்3ப4க3வத்3கீ3தாஸு உபநிஷத்ஸு ப்3ரஹ்மவித்3யாயாம் யோக3சா1ஸ்த்ரே ஶ்ரீக்ருஷ்ணார்ஜுனஸம்வாதே3 ஸாங்க்யயோகோ3 நாம த்3விதீயோऽத்4யாய: ।।


————————————————————————————————————————————————